Gezonde teelt in een gezonde omgeving

Tijdens een CropTalk bijeenkomst verzorgd door Marco van Soesbergen en Aryan van Toorn namens het kennisteam van CropSolutions op 26 maart kwamen zo’n 50 adviseurs bijeen. De snelle veranderingen in het middelenpakket en toenemende druk vanuit de omgeving stonden centraal. Met als rode draad de gevolgen voor de telers in de praktijk.

Een gezonde teelt behouden is al een uitdaging op zich. De vraag hoe telers verder gaan nu vertrouwde middelen verdwijnen, stond centraal. Movento en Batavia zijn inmiddels verdwenen, voor veel teelten een basis tegen steekzuigende insecten. Captan in de fruitteelt bijvoorbeeld is sterk ingeperkt, maar het etiket wordt zo beperkt dat de werking in de praktijk sterk afneemt. Vanuit onderzoek en praktijk zijn er aanknopingspunten, maar alternatieven vragen meer maatwerk en kennen een andere prijs/prestatie verhouding. Algemeen lijkt de gewasbescherming in veel teelten over te gaan van “echte symptoombestrijding” naar “onderdukking van ziekten en plagen”.

Het advies is niet alleen te wachten op middelen van natuurlijke of groene oorsprong. Die zullen er waarschijnlijk komen, maar alleen daarop wachten heeft ondanks versnelling van toelatingen “op vergroening” weinig zin. Je moet nu stappen zetten, de omgeving verlangt dat van ons en het kan ook. Ga aan de slag met de mogelijkheden en kansen die er liggen.

Overheid, NGO’s en omgeving willen steeds meer af van de traditionele (synthetische) gewasbescherming. In veel situaties is geïntegreerd telen, het lokken en sparen van natuurlijke vijanden, de centrale boodschap. Maar ook simulatiemodellen, in ontwikkeling zijnde Beslissing Ondersteunende Systemen (BOS) maken samen met precisietechnologie, data en AI duidelijk dat we vanuit de praktijk ook nu al veel doen om naar een verminderde afhankelijkheid van synthetische gewasbeschermers te gaan. Mogelijk hebben we hier al een belangrijk deel van de oplossing, de vraag is of het allemaal snel genoeg gaat.

De gewasbeschermingsindustrie heeft het momenteel moeilijk en maakt een terugtrekkende beweging uit West Europa. Er lijken nauwelijks nieuwe actieve stoffen toegelaten te worden en bij herregistratie blijft 1/3 ongemoeid, 1/3 wordt zwaar beperkt en 1/3 vervalt. Een ander toepasselijk voorbeeld is PFAS. Slechts 2 tot 5% daarvan is afkomstig uit gewasbeschermers. Binnen EU verband is besloten deze discussie niet aan te pakken, maar Denemarken en Nederland trekken de kar tot een versnelde uitfasering. De kloof tussen boer en burger neemt toe, kennis is vaak niet om te zetten in kunde. En het verschil tussen potentieel risico en werkelijk gevaar wordt uitvergroot. Uit die emotie ontstaat lokale rechtspraak met brede teeltvrije zones, bovenwettelijke verboden op bepaalde stoffen of gezondheidsclaims vanuit tankmixen.

De aanwezigen werden opgeroepen een omslag in het denken te maken. Stop met ‘ja maar’ en ga aan de slag met wat al bekend is. Opvallend was de reactie uit de groep. Meerdere aanwezigen gaven aan: niets blijft hetzelfde, wil je door, dan moet je je aanpassen. De conclusie van deze bijeenkomst was helder: de kennis is aanwezig bij de partners van CropSolutions, gebruik die. Pas je mindset en teelt aan, ga het doen.