Carbon footprint en organische stofgehalte bodem
Gepubliceerd op 17 november 2026
Vanuit grotere bedrijven en ketens komt er steeds meer druk om te kijken naar de mogelijkheden om de toename aan CO2 in de atmosfeer te reduceren.
Vanuit grotere bedrijven en ketens komt er steeds meer druk om te kijken naar de mogelijkheden om de toename aan CO2 in de atmosfeer te reduceren. Hiervoor kunnen we kijken naar mogelijkheden om de carbon footprint bij het gebruik van meststoffen te reduceren. Een andere optie is om te kijken hoe we de bodem kunnen gebruiken om meer organische stof (gebonden CO2) te laten vastleggen.
Bij meststoffen hebben de stikstofhoudende meststoffen de hoogste carbon footprint. De oorzaak hiervoor is dat men stikstofgas (uit de lucht) laat reageren met waterstofgas (geproduceerd met energie) onder hoge druk en hoge temperatuur.

De carbon footprint kan men verlagen door gebruik te maken van duurzame energie (groene KAS). Men kan duurzame energie gebruiken bij het proces (KAS Novo van OCI) of waterstofgas duurzaam produceren bv met waterkracht (Nitromag CC renewable van YARA) of zonne-energie (Fertiberia). Nadeel is dat de hoeveelheid duurzame energie beperkt en duur is waardoor de duurzame KAS een stuk duurder is.
Een alternatief is om de CO2 die vrijkomt bij de productie weg te vangen en op te slaan in lege gasvelden (blauwe KAS). De meerprijs hiervoor is ca. 70 euro per ton en levert een reductie van ongeveer 40%.
Behalve bij de productie kunnen broeikasgassen ook vrijkomen na de toepassing. Het gebruik van urease- en/of nitrificatieremmers kan een relatief goedkope manier zijn om emissie gedurende de teelt te beperken.
Verhogen van het organisch stofgehalte van de bodem leidt automatisch tot vastlegging van CO2. Bij het project van de koolstofboeren was vastleggen een concreet doel waarbij men op basis van inspanning een vergoeding krijgt. Zo moest een teler minimaal 40 ton CO2/ha vastleggen om zijn premie te ontvangen.
Naast het vastleggen van CO2, heeft een hogere organisch stofgehalte meer voordelen voor de teler. Denk aan:
- Verbeterde bodemweerbaarheid
- Meer lucht
- Betere drainage
- Beter vermogen om water te binden
- Minder kans op verdichting
- Minder uitspoeling van zowel nutriënten als GBM
Volgens berekeningen zou het vochthoudend vermogen van de bodem toenemen met 6,8 mm voor zandgronden en 9,3 mm voor klei bij een toename van 1% organische stof.
Maatregelen voor verhogen organisch stofgehalte zijn:
- Geen grondbewerking of NKG
- Groenbemester
- Compost
- Vaste dierlijke mest
- Permanent grasland
- Stro hakselen en achterlaten
- Akker- en bloemenrand
- Noten- en fruitbomen
- Lijnbeplanting
Als neveneffect van meer compost in de fruitteelt werden meer oorwormen gevonden die weer een belangrijke rol spelen bij de bestrijding van de perenbladvlo.
Bij champost moet men voorzichtig zijn op gronden met een hoge pH. Op gronden waar de pH al tegen de 7 lag werd door gebruik van champost een gebrek aan ijzer vastgesteld door de hoge pH en hoge waarden aan fosfaat in de champost.
Meer weten over dit onderwerp? Neem gerust contact op.